Hoe doe je online focus stacking voor scherpte van voor tot achter?

Focus stacking in vijf stappen

1. 1

   Maak de opnamen

   Gebruik een statief en houd alles vast behalve de scherpstelling: hetzelfde diafragma, dezelfde sluitertijd, ISO en zoomstand. Stel voor de eerste opname scherp op het dichtstbijzijnde detail en verschuif de scherpstelling bij elke volgende opname iets verder, tot het verste deel scherp is. Voor een landschap met een dichtbije voorgrond zijn drie tot vijf opnamen gebruikelijk; een close-up van een insect of een ring kan er tien of meer nodig hebben. Het onderwerp moet stil blijven staan.

   Wil je meedoen, download dan de vier voorbeeldopnamen boven aan deze pagina. Ze zijn gemaakt om opnamen na te bootsen die op vier afstanden zijn scherpgesteld: één scherpe foto is opgesplitst in dieptelagen (de grond rij voor rij, de afvalbak als apart object, en de lucht, de bergen en de reflecties op oneindig), elke laag is vervaagd naar gelang de afstand tot het scherpstelpunt en van achter naar voren weer samengesteld, zodat een onscherp object zacht uitvloeit over wat erachter ligt. Elke opname is ook iets groter dan de vorige, zoals bij echte objectieven gebeurt als je opnieuw scherpstelt.

   

2. 2

   Zet de opnamen in één document en selecteer ze

   Open alle opnamen met Bestand› dan Openen… (Ctrl+O of ⌘O); je kunt ze in één keer selecteren. Klik op het tweede tabblad en kies Laag› dan Dupliceren naar ander document, en doe hetzelfde vanuit het derde en het vierde tabblad. Elke kopie gaat naar het meest linkse tabblad, zodat alle vier de opnamen als lagen in het eerste document terechtkomen.

   Klik op het eerste tabblad. Klik in het deelvenster Lagen op de bovenste laag, houd dan Shift of ⇧ ingedrukt en klik op de onderste, zodat alle vier geselecteerd zijn.

   

3. 3

   Lijn ze uit met Bewerken › Lagen automatisch uitlijnen

   Kies Bewerken› dan Lagen automatisch uitlijnen. Zelfs op een statief verandert de beeldgrootte iets als je opnieuw scherpstelt, zodat een detail aan de rand van opname tot opname een paar pixels verschuift. Automatisch uitlijnen schaalt en verschuift de lagen tot ze nauwkeurig over elkaar liggen. Op het voorbeeld wordt het canvas een paar pixels groter om de iets grotere opnamen te bevatten.

   

4. 4

   Laat ze overvloeien met Afbeeldingen stapelen

   Kies, met de lagen nog geselecteerd, Bewerken› dan Lagen automatisch overvloeien… en klik op Afbeeldingen stapelen. De instelling Overvloeimethode verschijnt; Naadloze tonen en kleuren staat er in beide modi onder:

   • Overvloeimethode: Adaptief detail (de standaard) behoudt de meeste scherpte, met overgangen die randen volgen; dat is de juiste keuze voor een goed uitgelijnde stack. Effenen laat de overgangen breder uitlopen, wat kleine uitlijnfouten of beweging verbergt, zoals bladeren in de wind, maar fijn detail zachter kan maken.
   • Naadloze tonen en kleuren (standaard aan) past de helderheid van elke opname aan de andere aan. Een focusstack met één belichting heeft geen helderheidsverschillen om glad te strijken, dus vink het uit.

   Klik op Overvloeien. Op het voorbeeld duurt dat een à twee seconden. Elke laag heeft nu een masker dat wit is waar die opname het scherpst is.

   123

   

5. 5

   Controleer de details, snijd bij en sla op

   Zoom in naar 100% met Weergave› dan Werkelijke grootte (100%) (Ctrl+1 of ⌘1) en bekijk de dichtstbijzijnde en de verste details, en de randen waar een dichtbij object voor een ver object staat. Op het voorbeeld, gemeten in banden van 40 pixels van de planken tot de toppen, behoudt de stack 77–96% van het contrast in fijn detail van de scherpe foto waaruit de opnamen zijn gemaakt: hij is van voor tot achter scherp. De rand van de afvalbak, die in de dichtstbijzijnde en de verste opname wazig over het gras uitvloeit, blijft in de stack schoon.

   De opnamen verschillen iets in grootte, dus de randen van het canvas komen uit minder opnamen. Snijd bij binnen de kleinste: teken met Selectiekader (M) een rechthoek net binnen de randen van het canvas en kies Afbeelding› dan Uitsnijden tot selectie. Het voorbeeld wordt dan ongeveer 1524 × 1016 px.

   Exporteer met Bestand› dan Exporteren› dan JPEG…, of bewaar de lagen en maskers met Bestand› dan Opslaan als› dan Lil Cactus-project… (Ctrl+Shift+S of ⇧⌘S). Bestand› dan Opslaan op dit document slaat de stack samengevoegd op in de JPEG van de eerste opname; de eerste keer vraagt het dialoogvenster Afbeelding opslaan naar de kwaliteit.

   

   

   

   

Waarom niet gewoon diafragmeren?

Diafragmeren van f/4 naar f/16 maakt de scherpe zone wel dieper, maar licht dat door een heel kleine opening gaat, waaiert uit (diffractie), zodat elk detail in de foto iets zachter wordt, zelfs op de scherpstelafstand. Bij close-ups is het nog erger: op korte afstand kan de scherptediepte zelfs bij f/16 maar een paar millimeter zijn. Met een stack kun je fotograferen op het scherpste diafragma van het objectief, vaak rond f/5,6 tot f/8, en toch van voor tot achter scherpte krijgen.

Veelvoorkomende problemen oplossen

Dubbele randen

De opnamen liggen niet precies over elkaar, of er is iets bewogen tussen de opnamen. Controleer of automatisch uitlijnen op alle lagen is uitgevoerd; maak bij kleine beweging, zoals bladeren, het overvloeien ongedaan en probeer Effenen als Overvloeimethode.

Een zachte rand waar dichtbij en ver elkaar raken

In echte stacks vloeit een onscherp object op de voorgrond uit over de achtergrond in de opnamen die erachter zijn scherpgesteld, en daarvan kan langs de rand een beetje overblijven. Schilder op de maskers om te kiezen welke opname daar zichtbaar is.

Een strook op middenafstand blijft zacht

De scherpstelstappen lagen te ver uit elkaar, zodat geen enkele opname daar scherp was. Maak nog een opname die op die afstand is scherpgesteld en voeg die toe aan de stack.

Automatisch uitlijnen of overvloeien is grijs

Selecteer minstens twee zichtbare lagen; tekst-, vorm- en slimme-objectlagen moeten eerst worden omgezet in pixels. Automatisch overvloeien weigert ook een laag die is vergrendeld met de hangslotknop (Laag vergrendelen) in het deelvenster Lagen.

Wat nu?

• Voeg opnamen in plaats daarvan naast elkaar samen: een panorama samenvoegen.
• Geef de foto een laatste beetje scherpte: een foto verscherpen.
• Herstel een overgang met de hand: laagmaskers.
• Wijzig het formaat van het resultaat voor het web.

Overstappen van een andere editor

Photoshop

Bewerken › Lagen automatisch uitlijnen… en Bewerken › Lagen automatisch overvloeien… met Afbeeldingen stapelen: vrijwel dezelfde menupaden als in Lil Cactus.

Focus stacking: vragen en antwoorden