Hoe verminder je ruis in een foto?

Ruis verminderen in zes stappen

1. 1

   Open de foto en zoom in tot 100%

   Open de foto met Bestand› dan Openen… (Ctrl+O of ⌘O); wil je meedoen, open dan het voorbeeld op deze pagina. Druk op Ctrl+1 of ⌘1 (Weergave› dan Werkelijke grootte (100%)) en schuif naar een donker, egaal vlak, zoals de nachtlucht of een muur in de schaduw, en naar een deel met fijn detail, zoals raamkozijnen. Ruis en het verwijderen ervan kun je alleen op 100% goed beoordelen.

2. 2

   Zet de laag om in een slim object

   Kies Laag› dan Slimme objecten› dan Omzetten in slim object. Het filter blijft dan bewerkbaar als slim filter, zodat je het later kunt verlagen als de foto op papier of op een groot scherm te glad oogt.

   

3. 3

   Kies Filter › Ruis › Ruis reduceren…

   Het submenu Ruis bevat de filters om op te schonen: Ruis reduceren… voor gewone korrel, Wavelet-ruisreductie… voor meer controle, en Uitstippen en Stof & krassen… voor losse spikkels.

   

4. 4

   Verwijder eerst de kleurruis

   Verhoog Kleurruis reduceren (begint op 0%) en let op de donkere muur en de lucht: de rode, groene en blauwe spikkels smelten weg in de omringende kleur. Ga helemaal naar 100%: op het voorbeeld blijft dan ongeveer half zoveel fijne kleurspikkeling over als bij 80%, met hetzelfde grijze detail. Kleuren aan randen blijven op hun plaats, omdat het filter bij het gladmaken van de kleur de helderheidsranden van de foto volgt.

   

5. 5

   Verminder de korrel en bescherm daarna het detail

   Sterkte (0–10, standaard 5) maakt de grijze korrel glad: hogere waarden maken meer glad, over een groter gebied. Verhoog de waarde tot egale vlakken rustig ogen, op het voorbeeld 6, en stop voordat texturen zoals baksteen, bladeren en steen in vlakke plekken veranderen.

   Details beschermen (standaard 0%) mengt een deel van de oorspronkelijke korrel terug, waardoor fijne textuur en randen niet plastic gaan ogen. 10–30% is een goed bereik; op het voorbeeld 20%.

   Zet Voorvertoning uit en weer aan om te vergelijken en klik daarna op Toepassen.

   123

   

6. 6

   Controleer op uitsmeren en exporteer

   Bekijk fijn detail op 100%: bladeren, steen, haar. Lijkt het op een aquarel, dan is de ruisreductie te sterk. De rechterafbeelding hieronder toont Sterkte 10 zonder detailbescherming (Kleurruis reduceren nog steeds op 100%): de bladeren worden zachter en de donkere achtergrond wordt vlak. Verlaag Sterkte of verhoog Details beschermen.

   Exporteer daarna met Bestand› dan Exporteren› dan JPEG…, of houd het filter bewerkbaar met Bestand› dan Opslaan als› dan Lil Cactus-project… (Ctrl+Shift+S of ⇧⌘S).

   

Wavelet-ruisreductie: meer controle

Filter› dan Ruis› dan Wavelet-ruisreductie… splitst de foto in detaillagen, van de fijnste korrel tot grove vlekken, en laat je die apart opschonen voor helderheid (luminantie) en kleur (chroma).

• Luminantiesterkte en Chromasterkte (beide standaard 0%): hoeveel korrel en hoeveel kleurruis worden verwijderd.
• Luminantieniveaus (standaard 1) en Chromaniveaus (standaard 3), van 1 tot 6: hoeveel detailschalen worden opgeschoond. Hogere niveaus verwijderen ook grovere, vlekkerige ruis, met het risico dat grovere textuur vlak wordt.
• Detailbehoud (standaard 25%): houdt meer textuur, ten koste van meer resterende ruis.

Op het voorbeeld maken Luminantie 60% bij 3 niveaus en Chroma 100% bij de standaard 3 niveaus de grijze korrel veel gladder dan Ruis reduceren, maar ze maken ook fijne randen zoals de raamroeden zachter en laten gekleurde vlekken op de muur en in de lucht staan; zelfs bij Chroma 100% blijft er meer kleurruis over dan met Ruis reduceren. Wavelet-ruisreductie past bij foto’s waarin grijze korrel het grootste probleem is en fijne randen minder uitmaken. Meer niveaus duren langer en gaven op het voorbeeld geen zichtbare winst.

Stof, spikkels en hete pixels

• Uitstippen (geen instellingen) schuift elke pixel grotendeels op naar de mediaan van zijn directe buren, waardoor spikkels van één pixel vervagen en de foto iets zachter wordt.
• Stof & krassen… vervangt alleen pixels die meer dan de Drempel (standaard 26) afwijken van de mediaan van hun omgeving, binnen een Straal (standaard 2 px). Gebruik de kleinste straal die de spikkels verwijdert en verhoog Drempel tot de textuur terugkomt. Voor gescande afdrukken, zie een oude foto herstellen.
• Hete pixels in lange belichtingen uit een RAW-bestand verwijder je het best bij het openen: vink Geïsoleerde hete pixels repareren aan in het dialoogvenster Camera Raw, als de optie voor dat bestand beschikbaar is.

Begin waar mogelijk met RAW

Een JPEG uit de camera is al door de camera ontdaan van ruis en gecomprimeerd, dus het RAW-bestand bevat meer om mee te werken. Heb je het RAW-bestand, gebruik dan vóór al het andere Kleurruis en Lichtsterkteruis in de groep Detail van Filter› dan Fotografische ontwikkeling…, op de 16-bits gegevens.

Waarom ruisreductie detail kan uitsmeren

Een ruisfilter middelt elke pixel met zijn buren, zodat willekeurige korrel tegen elkaar wegvalt. Het lastige is dat fijn detail, een haar, de rand van een blad, de textuur van een baksteen, er ook uitziet als kleine, plaatselijke variatie. Goede filters middelen langs randen en niet eroverheen, en daarom blijven raamkozijnen scherp. Maar textuur die net zo fijn en zwak is als de korrel zelf, wordt mee weggemiddeld. Dat is de afweging die Sterkte en Details beschermen regelen: meer gladmaken kost altijd wat textuur.

Wat kun je hierna doen?

• Breng de scherpte terug: een foto verscherpen zonder halo’s.
• Maak een donkere foto lichter: een te donkere foto verbeteren.
• Ontwikkel in plaats daarvan het RAW-bestand: een RAW-foto bewerken.
• Gebruik een laagmasker om alleen in de lucht of de schaduwen ruis te verminderen.

Overstappen van een andere editor

Photoshop

Filter › Ruis › Ruis reduceren… en Stof & krassen…, dezelfde menupaden als in Lil Cactus.

GIMP

Filters › Enhance › Noise Reduction… en Filters › Enhance › Wavelet-denoise… In Lil Cactus staan ze onder Filter › Ruis.

Ruisreductie: vragen en antwoorden